przemysł kulturowy, biznes muzyczny, ekonomia kultury, muzyka popularna, media, fonografia, ekonomia własności intelektualnej, zarządzanie kulturą, marketing muzyki, netlabel, mp3 blog, popular music studies
Blog > Komentarze do wpisu
Historia fonografii - od Edisona do płyty kompaktowej
Historię fonografii można znaleźć w kilku książkach oraz w paru źródłach w sieci, np. tutaj, tutaj, tutaj, tutaj i tutaj. Mimo to dwa wpisy mojego autorstwa na ten temat w blogu muszą się znaleźć, bo będą potrzebne później, gdy będę pisać o modelach biznesowych.
 
Uznaje się, że dźwięk został po raz pierwszy zarejestrowany na przełomie 1877 i 1878 roku przez Thomasa Edisona. Był też Franzcuz Charles Cros, który mniej więcej w tym samym czasie dokonał podobnych wynalazków, ale w przeciwieństwie do Edisona nie miał żyłki biznesowej i zamiast zająć się wdrażaniem technologii, wolał spędzać czas w paryskich kabaretach, racząc się ponoć absyntem. Uszanujmy jego wybór.
 
Wynalazek Edisona, zwany fonografem, odtwarzał dźwięk zapisany na woskowych cylindrach. Początkowo (aż do przełomu stuleci) cylindrów nie kopiowano przemysłowo - raz zarejestrowany utwór muzyczny był sprzedawany w jednym egzemplarzu, a aby sprzedać następny, trzeba było na nowo dokonać rejestracji dźwięku. Cylindry wytwarzano do lat 20. XX w., jednak ustąpiły miejsca konkurencji ze strony dysków szelakowych.
 
W 1887 roku Emile Berliner opatentował gramofon, różniący się od fonografu zastosowaniem płaskich dysków (wytwarzanych początkowo z cynku, twardej gumy, szkła, a ostatecznie od lat 90. XIX w. z szelaku) zamiast woskowych cylindrów. Kluczową ideą wynalazku Berlinera była możliwość przemysłowego kopiowania dysków, co umożliwiło faktyczny rozwój przemysłu fonograficznego. Wartość sprzedaży nagrań w USA w 1921 r. osiągnęła 106 mln. USD, utrzymując wysokie wartości przez lata 20. XX w., aby w czasie Wielkiego Kryzysu spaść do 6 mln. USD w 1933 r. W niektórych krajach, np. w Australii, w wyniku kryzysu gospodarczego, rynek fonograficzny praktycznie przestał istnieć.
 
Następny wielki przełom w rozwoju rynku fonograficznego nastąpił w roku 1948, kiedy firma CBS-Columbia zaprezentowała nowy rodzaj nośnika - płytę winylową 33 rpm. Płyta winylowa nie tylko gwarantowała wyższą jakość dźwięku, ale umożliwiała również odtwarzanie muzyki nieprzerwanie przez przynajmniej kilkanaście minut (dyski szelakowe zawierały muzykę podzieloną na krótkie fragmenty). W tym samym czasie upowszechniono zapis dźwięku na taśmie magnetycznej, co zrewolucjonizowało pracę w studiu nagrań.
 
W roku 1949 firma RCA zaproponowała konkurencyjny rodzaj płyt winylowych 45 rpm, co doprowadziło do tzw. „wojny prędkości odtwarzania". Ostatecznie gramofony zostały wyposażone w możliwość odtwarzania dysków w obu prędkościach - płyta winylowa 33 rpm, mieszcząca większą liczbę utworów została nazwana LP (Long Play), natomiast płyta 45 rpm zwana SP (Single Play), służyła wydawaniu mniejszej liczby utworów.

Płyta kompaktowa zadebiutowała w Europie i Azji w końcówce 1982 roku, a w USA w 1983 roku jako rezultat kilkuletniej współpracy firm Philips i Sony. Płyta kompaktowa odróżnia się od płyty winylowej zastosowaniem technologii cyfrowej, co przekłada się na wyższą jakość dźwięku, mniejszy rozmiar oraz większą objętość. Płyty winylowe mieściły około 50 minut muzyki, podzielonej na dwie części, podczas gdy płyta kompaktowa mieści 80 minut nieprzerywanej muzyki. Większa pojemność płyty kompaktowej wpływa na ilość muzyki wydawanej na albumie, de facto zmieniając samo pojęcie albumu. W USA sprzedaż płyt kompaktowych była po raz pierwszy wyższa niż płyt winylowych w roku 1988 - odpowiednio 149,7 mln. do 72,4 mln. sztuk.
 
To tyle w wielkim skrócie, jak znajdę chwilę, to opiszę bliżej takie ciekawostki jak problemy branży fonograficznej w latach Wielkiego Kryzysu czy "wojny prędkości odtwarzania". Oddzielny wpis poświęcony będzie temu co stało się potem, czyli historii pliku muzycznego.
poniedziałek, 04 czerwca 2007, patrykgaluszka

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:

Biznes Muzyczny: książka o branży fonograficznej

Kliknij aby dowiedzieć się więcej
Ksiazka: Biznes Muzyczny


Add to Technorati Favorites
Creative Commons License
Pewne prawa zastrzeżone
Patryk Gałuszka
katalog blogów - wjo.pl
hit counter